WES kliniczny | Single | – badanie genetyczne całego eksomu | Novazym

Badanie Kompleksowa analiza regionów kodujących genów – WES kliniczny Single

WES kliniczny Single to kompleksowe badanie genetyczne z wykorzystaniem technologii NGS, czyli sekwencjonowania nowej generacji, które analizuje regiony kodujące genów człowieka. Są to fragmenty DNA odpowiedzialne za powstawanie białek, w których znajduje się wiele znanych wariantów związanych z chorobami genetycznymi.

Badanie WES kliniczny Single jest szczególnie przydatne u pacjentów z podejrzeniem choroby rzadkiej, dziedzicznej, neurologicznej, metabolicznej, kardiologicznej, rozwojowej lub wieloukładowej, zwłaszcza wtedy, gdy objawy są niespecyficzne, złożone albo wcześniejsza diagnostyka nie pozwoliła ustalić jednoznacznej przyczyny choroby.

Analiza wykonywana jest na podstawie materiału genetycznego jednej osoby. Wynik badania może pomóc lekarzowi w identyfikacji wariantów genetycznych mających znaczenie kliniczne oraz w zaplanowaniu dalszej diagnostyki, opieki specjalistycznej lub badań rodzinnych.

3 200,00 

WES kliniczny Single

Kompleksowa analiza regionów kodujących genów człowieka

WES kliniczny Single to zaawansowane badanie genetyczne wykonywane metodą NGS, czyli sekwencjonowania nowej generacji, które analizuje regiony kodujące genów człowieka. Są to fragmenty DNA odpowiedzialne za powstawanie białek, w których znajduje się wiele znanych wariantów związanych z chorobami genetycznymi.

Badanie jest szczególnie wartościowe wtedy, gdy objawy pacjenta są złożone, niespecyficzne lub obejmują kilka układów organizmu, a wcześniejsza diagnostyka nie pozwoliła ustalić jednoznacznej przyczyny choroby.

Szeroka analiza genetyczna
Badanie obejmuje regiony kodujące genów człowieka, w których znajduje się wiele znanych wariantów związanych z chorobami genetycznymi.
Wsparcie w chorobach rzadkich
WES kliniczny może pomóc w diagnostyce pacjentów z podejrzeniem choroby rzadkiej, wieloukładowej lub trudnej do jednoznacznego sklasyfikowania.
Pomoc po nieskutecznej diagnostyce
Badanie jest szczególnie przydatne wtedy, gdy wcześniejsze wyniki nie dały odpowiedzi, a objawy pacjenta nadal sugerują podłoże genetyczne.

Kiedy warto rozważyć WES kliniczny?

  • przy podejrzeniu choroby rzadkiej, dziedzicznej lub monogenowej,
  • gdy objawy są nietypowe, złożone albo obejmują kilka układów organizmu,
  • przy opóźnieniu rozwoju, padaczce, zaburzeniach neurologicznych lub wadach wrodzonych,
  • gdy wcześniejsze badania nie pozwoliły ustalić jednoznacznej przyczyny choroby.

Jaką wartość daje wynik?

  • może pomóc lekarzowi w identyfikacji wariantów genetycznych mających znaczenie kliniczne,
  • wspiera planowanie dalszej diagnostyki i opieki specjalistycznej,
  • może mieć znaczenie dla badań rodzinnych i oceny ryzyka u bliskich krewnych,
  • pozwala szerzej spojrzeć na możliwe genetyczne przyczyny objawów pacjenta.
Ważne: WES kliniczny Single nie jest badaniem przesiewowym „na wszystkie choroby” i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Wynik powinien być interpretowany w odniesieniu do objawów pacjenta, dokumentacji medycznej oraz wywiadu rodzinnego.
WES

WES Single, Duo i Trio

Różnica między wariantami badania polega nie na samej technologii NGS, ale na liczbie analizowanych osób i wartości porównania rodzinnego.

Który wariant WES wybrać?

WES kliniczny może być wykonany w modelu Single, Duo lub Trio. Każdy z tych wariantów analizuje regiony kodujące genów, ale różni się zakresem porównania rodzinnego. W praktyce oznacza to, że w niektórych sytuacjach wystarczy analiza jednej osoby, a w innych znacznie większą wartość diagnostyczną daje równoczesna analiza pacjenta i członków rodziny.

Najważniejsze pytanie nie brzmi: „które badanie jest największe?”, ale: „który model najlepiej odpowiada sytuacji klinicznej pacjenta?”. U dziecka z zaburzeniami rozwoju najbardziej wartościowe bywa Trio, u osoby dorosłej często rozsądnym pierwszym wyborem jest Single, a Duo może być bardzo pomocne wtedy, gdy dostępny jest jeden rodzic lub inny krewny istotny dla interpretacji wyniku.

WES Single

Analiza materiału genetycznego jednej osoby. To podstawowy wariant badania WES, szczególnie przydatny u dorosłych pacjentów, gdy materiał rodziców nie jest dostępny albo gdy celem jest szerokie sprawdzenie możliwego podłoża genetycznego objawów.

Najlepszy wybór, gdy: badanie dotyczy osoby dorosłej, nie ma możliwości pobrania rodziców, objawy są złożone lub wcześniejsza diagnostyka nie dała odpowiedzi.
WES Duo

Analiza pacjenta oraz jednej dodatkowej osoby, najczęściej jednego z rodziców albo krewnego, którego wynik może pomóc w ocenie dziedziczenia wariantu. Duo ułatwia rozróżnienie, czy dana zmiana została odziedziczona, czy może wymaga dalszej analizy rodzinnej.

Najlepszy wybór, gdy: dostępny jest tylko jeden rodzic, jeden z rodziców ma podobne objawy albo w rodzinie jest osoba szczególnie istotna dla interpretacji wyniku.
WES Trio

Analiza pacjenta oraz obojga biologicznych rodziców. Trio jest szczególnie wartościowe w diagnostyce dzieci, ponieważ pozwala ocenić, czy wariant został odziedziczony od któregoś z rodziców, czy pojawił się de novo, czyli jako nowa zmiana u dziecka.

Najlepszy wybór, gdy: badanie dotyczy dziecka z opóźnieniem rozwoju, wadami wrodzonymi, padaczką, niepełnosprawnością intelektualną lub objawami wieloukładowymi.

Dlaczego porównanie rodzinne ma znaczenie?

W wyniku WES można wykryć wiele wariantów genetycznych. Część z nich jest dziedziczona po rodzicach i może nie mieć związku z chorobą, część może odpowiadać za nosicielstwo chorób recesywnych, a część może być wariantem nowym, powstałym u pacjenta. Porównanie wyniku pacjenta z wynikiem rodziców lub krewnego pomaga szybciej odróżnić warianty prawdopodobnie istotne od tych, które są mniej prawdopodobnym wyjaśnieniem objawów.

Wariant de novo

Trio pozwala ocenić, czy zmiana wystąpiła po raz pierwszy u dziecka. Ma to szczególne znaczenie w diagnostyce chorób neurorozwojowych, padaczki i wad wrodzonych.

Dziedziczenie recesywne

Analiza rodziców może pomóc ustalić, czy dziecko odziedziczyło dwie zmiany w tym samym genie — po jednej od każdego z rodziców.

Segregacja w rodzinie

Duo lub późniejsze badania rodzinne mogą pokazać, czy wariant występuje u osób z podobnymi objawami albo przeciwnie — u zdrowych krewnych.

Mniej niepewności

Porównanie rodzinne może ograniczyć liczbę wariantów wymagających interpretacji i ułatwić ocenę wariantów o niepewnym znaczeniu klinicznym.

Najbardziej racjonalny wybór w praktyce

Dorosły pacjent

Najczęściej rozsądnym pierwszym wyborem jest WES Single. W razie wykrycia istotnego wariantu można później rozważyć badania rodzinne.

Dziecko z objawami rozwojowymi

Najbardziej informacyjny jest zwykle WES Trio, ponieważ pozwala porównać wynik dziecka z wynikami obojga rodziców.

Dostępny tylko jeden rodzic

Warto rozważyć WES Duo. Nie daje pełnej informacji jak Trio, ale może istotnie pomóc w interpretacji wariantów.

Silny wywiad rodzinny

Dobór wariantu zależy od tego, kto w rodzinie choruje. Czasem najpierw warto badać osobę najbardziej objawową, a następnie krewnych.

Ważne: WES Trio nie zawsze jest konieczne, ale w wielu przypadkach pediatrycznych to badanie jest najbardziej informacyjne. WES Single może być bardzo dobrym wyborem u osoby dorosłej lub wtedy, gdy członkowie rodziny nie są dostępni. Ostateczny wybór wariantu badania powinien uwzględniać wiek pacjenta, objawy, wywiad rodzinny, dostępność biologicznych rodziców oraz cel diagnostyczny.

Dla kogo jest WES kliniczny Single?

 


WES kliniczny Single to kompleksowe badanie genetyczne wykonywane metodą NGS, obejmujące analizę regionów kodujących genów człowieka. Badanie jest przeznaczone dla pacjentów, u których lekarz podejrzewa genetyczne podłoże choroby, zwłaszcza gdy objawy są złożone, niespecyficzne, wieloukładowe lub wcześniejsza diagnostyka nie pozwoliła ustalić jednoznacznej przyczyny problemów zdrowotnych.

 

Co możesz zyskać?

 

Dla dzieci i młodzieży

  • wsparcie diagnostyki przy opóźnieniu rozwoju psychoruchowego, niepełnosprawności intelektualnej lub zaburzeniach neurorozwojowych,
  • pomoc w poszukiwaniu genetycznej przyczyny padaczki, zaburzeń neurologicznych, wad wrodzonych lub cech dysmorfii,
  • możliwość szerszej analizy, gdy objawy nie wskazują jednoznacznie na jeden konkretny gen lub jeden wąski panel genetyczny,
  • informacja, która może pomóc lekarzowi w zaplanowaniu dalszej diagnostyki, kontroli specjalistycznej lub opieki wielodyscyplinarnej,
  • wynik, który może mieć znaczenie dla rodziców i rodzeństwa, szczególnie przy podejrzeniu choroby dziedzicznej lub ryzyka nawrotu w rodzinie.

Dla dorosłych

  • wsparcie diagnostyki chorób rzadkich, dziedzicznych, neurologicznych, metabolicznych, kardiologicznych, mięśniowych i wieloukładowych,
  • możliwość poszukiwania genetycznej przyczyny objawów, które pozostają niewyjaśnione mimo wcześniejszych badań,
  • pomoc w uporządkowaniu dalszej diagnostyki, szczególnie gdy obraz kliniczny jest nietypowy lub obejmuje kilka narządów i układów,
  • wsparcie decyzji o konsultacji genetycznej, badaniach rodzinnych lub dalszej opiece specjalistycznej,
  • lepsze zrozumienie możliwego podłoża genetycznego choroby oraz jej znaczenia dla krewnych.

 

Dla rodziny

 

  • wynik może pomóc ocenić, czy wykryty wariant ma charakter dziedziczny i czy może mieć znaczenie dla krewnych pacjenta,
  • badanie może wskazać, czy zasadne jest wykonanie badań rodzinnych u rodziców, rodzeństwa, dzieci lub innych bliskich krewnych,
  • raport może ułatwić rozmowę z lekarzem lub genetykiem klinicznym o dalszym postępowaniu i ryzyku rodzinnym.

 

Ważne: WES kliniczny Single nie jest badaniem przesiewowym dla każdej zdrowej osoby i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Wynik powinien być interpretowany w kontekście objawów pacjenta, dokumentacji medycznej oraz wywiadu rodzinnego.

Co zyskasz dzięki badaniu?

 

  • szeroką analizę regionów kodujących genów człowieka metodą NGS, czyli sekwencjonowania nowej generacji,
  • wsparcie w poszukiwaniu genetycznej przyczyny objawów, szczególnie przy podejrzeniu choroby rzadkiej, dziedzicznej lub wieloukładowej,
  • możliwość analizy wielu genów jednocześnie, gdy objawy pacjenta nie wskazują jednoznacznie na jeden konkretny gen lub jeden wąski panel,
  • informację, czy wykryte warianty genetyczne mogą mieć znaczenie kliniczne w odniesieniu do objawów i historii choroby pacjenta,
  • raport, który może pomóc lekarzowi w zaplanowaniu dalszej diagnostyki, opieki specjalistycznej lub badań rodzinnych,
  • wsparcie diagnostyczne po wcześniejszych badaniach, które nie pozwoliły ustalić jednoznacznej przyczyny problemów zdrowotnych,
  • lepsze zrozumienie możliwego podłoża genetycznego choroby oraz jej znaczenia dla rodziców, dzieci, rodzeństwa lub innych krewnych,
  • podstawę do rozmowy z lekarzem lub genetykiem klinicznym o dalszym postępowaniu diagnostycznym i rodzinnym.

 

Na czym polega badanie WES ?

Badanie WES kliniczny Single obejmuje analizę regionów kodujących genów człowieka, czyli tych fragmentów DNA, które zawierają instrukcje potrzebne do budowy białek. Białka odpowiadają za większość kluczowych procesów w organizmie: rozwój, metabolizm, pracę układu nerwowego, mięśni, serca, odporności oraz prawidłowe funkcjonowanie komórek. Zmiany w regionach kodujących mogą wpływać na budowę lub działanie białek, dlatego ich analiza może pomóc w poszukiwaniu genetycznej przyczyny objawów pacjenta oraz w zaplanowaniu dalszej diagnostyki, konsultacji lekarskiej lub genetycznej.

 

 

NOVA

Czym są regiony kodujące genów?

To najważniejsze funkcjonalnie fragmenty DNA analizowane w badaniu WES kliniczny.

 

Fragmenty DNA, które zawierają instrukcję budowy białek strukturalnych i funkcjonalnych

Geny można porównać do biologicznych instrukcji zapisanych w DNA. Nie każdy fragment genu bezpośrednio odpowiada za budowę białka. Najważniejsze z punktu widzenia badania WES są regiony kodujące, czyli egzony. To właśnie one zawierają informację, na podstawie której komórka może wytwarzać białka potrzebne do prawidłowego działania organizmu.

Białka pełnią w organizmie kluczowe funkcje: budują tkanki, uczestniczą w pracy enzymów, receptorów i kanałów komórkowych, regulują metabolizm, odpowiadają za naprawę DNA, przekazywanie sygnałów między komórkami oraz prawidłowy rozwój narządów. Dlatego zmiana w regionie kodującym może czasem prowadzić do powstania nieprawidłowego białka albo do jego braku, co może mieć znaczenie kliniczne.

1. DNA
zawiera zapis informacji genetycznej organizmu
2. Gen
jest fragmentem DNA związanym z określoną funkcją biologiczną
3. Region kodujący
zawiera instrukcję potrzebną do budowy białka
4. Białko
wykonuje konkretne zadania w komórkach i tkankach
Dlaczego WES skupia się na tych regionach?

Regiony kodujące stanowią niewielką część całego genomu, ale obejmują bardzo istotny obszar diagnostyczny. W wielu chorobach genetycznych przyczyną problemu jest wariant, który zmienia budowę lub funkcję białka. Analiza egzomu pozwala jednocześnie ocenić bardzo szeroki zakres genów związanych z chorobami dziedzicznymi, rzadkimi i wieloukładowymi.

Co oznacza to dla pacjenta?

WES kliniczny Single może pomóc w znalezieniu wariantu genetycznego, który lepiej wyjaśnia objawy pacjenta. Wynik może wspierać lekarza w zaplanowaniu dalszej diagnostyki, opieki specjalistycznej, badań rodzinnych lub dalszej konsultacji genetycznej.

Warto wiedzieć: WES nie analizuje z taką samą skutecznością wszystkich możliwych zmian w DNA. Badanie koncentruje się przede wszystkim na regionach kodujących, dlatego wynik ujemny nie wyklucza całkowicie choroby genetycznej i powinien być interpretowany w kontekście objawów oraz dokumentacji medycznej.

 

>

Co obejmuje badanie WES kliniczny Single?

W ramach badania wykonywane jest sekwencjonowanie całego eksomu, czyli analiza regionów kodujących genów człowieka oraz wybranych sąsiadujących fragmentów sekwencji. Celem badania jest ocena wariantów genetycznych, które mogą mieć znaczenie kliniczne, szczególnie w kontekście chorób rzadkich, dziedzicznych, wieloukładowych oraz objawów trudnych do wyjaśnienia wcześniejszą diagnostyką.

Analiza całego eksomu
Badanie obejmuje analizę rzadkich wariantów wykrytych w eksonach genów kodujących białka oraz w otaczających je fragmentach sekwencji intronowych.
Znane warianty patogenne
Analiza uwzględnia znane warianty patogenne opisane w bazie ClinVar oraz rzadkie warianty potencjalnie patogenne, oceniane z uwzględnieniem aktualnej wiedzy medycznej.
Geny rekomendowane przez ACMG
W badaniu możliwa jest analiza wariantów w genach z listy rekomendowanej przez ACMG, zgodnie z zakresem określonym w świadomej zgodzie pacjenta.
Analiza CNV
W ramach analizy bioinformatycznej oceniane są także wybrane zmiany liczby kopii, czyli rozległe delecje i duplikacje, z uwzględnieniem ograniczeń tej metody.
Analiza mtDNA
Badanie może obejmować analizę mitochondrialnego DNA pod kątem znanych wariantów patogennych, przy czym wynik ujemny nie wyklucza całkowicie choroby mitochondrialnej.
Panele predyspozycji
Zgodnie z deklaracją świadomej zgody możliwa jest również analiza wariantów w wybranych genach związanych z predyspozycjami, m.in. onkologicznymi lub dotyczącymi trombofilii.

Co obejmuje badanie WES kliniczny Single?

W ramach badania wykonywane jest sekwencjonowanie całego eksomu, czyli analiza regionów kodujących genów człowieka oraz wybranych sąsiadujących fragmentów sekwencji. Celem badania jest ocena wariantów genetycznych, które mogą mieć znaczenie kliniczne, szczególnie w kontekście chorób rzadkich, dziedzicznych, wieloukładowych oraz objawów trudnych do wyjaśnienia wcześniejszą diagnostyką.

Analiza całego eksomu
Badanie obejmuje analizę rzadkich wariantów wykrytych w eksonach genów kodujących białka oraz w otaczających je fragmentach sekwencji intronowych.
Znane warianty patogenne
Analiza uwzględnia znane warianty patogenne opisane w bazie ClinVar oraz rzadkie warianty potencjalnie patogenne, oceniane z uwzględnieniem aktualnej wiedzy medycznej.
Geny rekomendowane przez ACMG
W badaniu możliwa jest analiza wariantów w genach z listy rekomendowanej przez ACMG, zgodnie z zakresem określonym w świadomej zgodzie pacjenta.
Analiza CNV
W ramach analizy bioinformatycznej oceniane są także wybrane zmiany liczby kopii, czyli rozległe delecje i duplikacje, z uwzględnieniem ograniczeń tej metody.
Analiza mtDNA
Badanie może obejmować analizę mitochondrialnego DNA pod kątem znanych wariantów patogennych, przy czym wynik ujemny nie wyklucza całkowicie choroby mitochondrialnej.
Panele predyspozycji
Zgodnie z deklaracją świadomej zgody możliwa jest również analiza wariantów w wybranych obszarach klinicznych, m.in. neurologii, chorób rzadkich, kardiologii, immunologii, onkologii, hematologii i metabolizmu.

Obszary kliniczne, w których WES może mieć szczególną wartość

WES kliniczny nie jest pojedynczym panelem jednej choroby. Jego wartość polega na szerokiej analizie wielu genów jednocześnie, co jest szczególnie ważne, gdy objawy pacjenta są złożone, nakładają się na kilka specjalizacji lub nie wskazują jednoznacznie jednej przyczyny.

Neurogenetyka

Najważniejszy obszar zastosowania WES. Badanie może wspierać diagnostykę padaczki, opóźnienia rozwoju, niepełnosprawności intelektualnej, zaburzeń neurorozwojowych, neuropatii, miopatii oraz chorób neurodegeneracyjnych o możliwym podłożu genetycznym.

Choroby rzadkie i wieloukładowe

WES jest szczególnie przydatny, gdy pacjent ma objawy z kilku układów organizmu, nietypowy przebieg choroby, wady wrodzone, cechy dysmorfii lub długą historię nieskutecznej diagnostyki.

Neuroimmunologia i immunogenetyka

Analiza może być pomocna przy podejrzeniu pierwotnych niedoborów odporności, zespołów autozapalnych, nietypowych infekcji, zaburzeń regulacji odporności oraz chorób, w których objawy neurologiczne i immunologiczne mogą mieć wspólne podłoże genetyczne.

Kardiogenetyka

Badanie może wspierać diagnostykę kardiomiopatii, zaburzeń rytmu serca, omdleń o niejasnej przyczynie, nagłych zgonów sercowych w rodzinie oraz innych chorób serca o możliwym podłożu dziedzicznym.

Choroby metaboliczne

WES może być rozważany przy podejrzeniu wrodzonych wad metabolizmu, nietypowych zaburzeń biochemicznych, nawracających dekompensacji, hipotonii, zaburzeń energetycznych lub objawów sugerujących chorobę mitochondrialną.

Onkogenetyka

Zgodnie ze świadomą zgodą pacjenta możliwa jest ocena wybranych genów związanych ze zwiększoną predyspozycją do nowotworów dziedzicznych, szczególnie gdy w rodzinie występowały zachorowania w młodym wieku lub powtarzające się nowotwory.

Hematologia i trombofilia

Badanie może obejmować wybrane geny związane z zaburzeniami krzepnięcia, predyspozycją do trombofilii, niektórymi chorobami hematologicznymi oraz nieprawidłowościami istotnymi dla dalszej konsultacji specjalistycznej.

Nefrogenetyka i urologia

WES może wspierać diagnostykę torbielowatości nerek, rodzinnych chorób nerek, zaburzeń elektrolitowych, kamicy o nietypowym przebiegu oraz wad układu moczowo-płciowego o możliwym podłożu genetycznym.

Endokrynologia

Analiza może mieć znaczenie przy zaburzeniach wzrastania, dojrzewania, funkcji gonad, niektórych chorobach tarczycy, nadnerczy, przysadki oraz zespołach endokrynologicznych o możliwym podłożu dziedzicznym.

Gastroenterologia i hepatologia

WES może być przydatny przy podejrzeniu dziedzicznych chorób wątroby, trzustki, zaburzeń wchłaniania, cholestazy, przewlekłych objawów jelitowych lub wieloukładowych zespołów obejmujących przewód pokarmowy.

Dermatologia i tkanka łączna

Badanie może wspierać diagnostykę genodermatoz, zaburzeń kolagenu, nadmiernej wiotkości stawów, nietypowej budowy skóry, zespołów naczyniowych oraz chorób tkanki łącznej.

Psychiatria i neuropsychiatria

W wybranych przypadkach WES może wspierać diagnostykę zaburzeń neurorozwojowych, niepełnosprawności intelektualnej, autyzmu, objawów psychiatrycznych współistniejących z padaczką, dysmorfią lub objawami neurologicznymi. Nie jest to jednak test przesiewowy typowych chorób psychicznych.

Ważne: Zakres analizy i raportowania zależy od wskazań klinicznych, jakości danych, zgody pacjenta oraz aktualnej wiedzy medycznej. WES może wskazać warianty istotne klinicznie, ale nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani nie wyklucza wszystkich chorób genetycznych.
Ważne: Analiza WES nie gwarantuje pełnej i ostatecznej interpretacji wszystkich wariantów genetycznych. Aktualna wiedza medyczna stale się rozwija, dlatego znaczenie niektórych wariantów może ulec zmianie w przyszłości. W uzasadnionych sytuacjach możliwa jest ponowna analiza danych sekwencjonowania oraz konsultacja wyniku z lekarzem lub genetykiem klinicznym.
Standard medyczny

Proces badania prowadzony jest w standardzie właściwym dla diagnostyki laboratoryjnej, z kontrolą jakości na etapach przyjęcia próbki, analizy molekularnej i opracowania wyniku.

Technologia NGS

Analiza 108 genów metodą sekwencjonowania nowej generacji pozwala ocenić warianty genetyczne związane z dziedziczną predyspozycją do wybranych nowotworów.

Bezpieczeństwo danych

Dane genetyczne wymagają szczególnej ochrony. Dlatego istotnym elementem procesu jest bezpieczeństwo informacji, kontrola dostępu oraz odpowiedzialne przetwarzanie danych pacjenta.

Raport profilaktyki

Wynik nie jest tylko listą wariantów. Raport pomaga przełożyć informację genetyczną na praktyczne znaczenie profilaktyczne i dalszą konsultację medyczną.

„`

Standardy jakości i zewnętrzna kontrola procesu

ISO 15189
Międzynarodowy standard jakości i kompetencji dla laboratoriów medycznych.
ISO/IEC 27001
Standard zarządzania bezpieczeństwem informacji i ochroną danych.
CAP NGS-A
Akredytacja jakości dla technologii sekwencjonowania nowej generacji w analizie germinalnej.
EMQN CIC
Udział w zewnętrznej kontroli jakości prowadzonej przez European Molecular Genetics Quality Network.

Informacje o standardach jakości należy każdorazowo prezentować zgodnie z aktualną dokumentacją i zakresem certyfikacji właściwym dla laboratorium wykonującego badanie.

„`

Zalecenie potwierdzenia zmian metodą Sangera

W badaniu WES kliniczny Single podstawową metodą analizy jest sekwencjonowanie nowej generacji, czyli NGS. Jest to technologia umożliwiająca szeroką ocenę regionów kodujących genów człowieka oraz identyfikację wariantów, które mogą mieć znaczenie kliniczne w odniesieniu do objawów pacjenta, historii choroby lub wywiadu rodzinnego.

W przypadku wykrycia zmiany genetycznej mającej znaczenie dla wyniku badania, dalszej interpretacji klinicznej, badań rodzinnych lub decyzji medycznych, zalecane jest jej potwierdzenie niezależną metodą, najczęściej metodą Sangera. Oznacza to, że raport WES może wskazywać wariant wymagający dodatkowej weryfikacji, a nie że każde potwierdzenie jest automatycznie wykonywane w ramach podstawowego badania.

NGS

Szeroka analiza regionów kodujących genów człowieka, pozwalająca wykrywać warianty mogące mieć znaczenie diagnostyczne.

Potwierdzenie Sangera

Zalecana niezależna weryfikacja zmiany, jeżeli wariant ma być podstawą dalszej interpretacji klinicznej, badań rodzinnych lub decyzji medycznych.

Raport kliniczny

Wynik końcowy porządkuje informacje o wykrytych wariantach i wskazuje, które zmiany mogą wymagać omówienia z lekarzem lub genetykiem klinicznym.

Potwierdzenie metodą Sangera lub inną walidowaną metodą dotyczy przede wszystkim zmian istotnych klinicznie, które mają wpływać na dalsze postępowanie diagnostyczne, rodzinne lub medyczne.

Raport badania

Wynik badania WES kliniczny Single jest przedstawiany w formie raportu genetycznego. Raport porządkuje informacje uzyskane w analizie całego eksomu i wskazuje, czy w badanym zakresie wykryto warianty genetyczne, które mogą mieć znaczenie kliniczne w odniesieniu do danych pacjenta, wskazań do badania, wywiadu rodzinnego oraz aktualnej wiedzy medycznej.

 

 

Co zawiera raport WES kliniczny Single?

Wynik analizy genetycznej

Informację o wykrytych wariantach genetycznych w analizowanych regionach kodujących genów oraz ich możliwym znaczeniu klinicznym.

Interpretację kliniczną

Opis znaczenia wykrytych zmian w odniesieniu do wskazań do badania, objawów pacjenta, modelu dziedziczenia oraz dostępnych danych naukowych.

Zakres analizowanych danych

Raport może obejmować analizę wariantów punktowych, wybranych zmian CNV, mitochondrialnego DNA oraz genów rekomendowanych przez ACMG, zgodnie z zakresem badania i świadomą zgodą pacjenta.

Znaczenie rodzinne

W przypadku wykrycia istotnych wariantów raport może wskazywać, czy wynik może mieć znaczenie również dla rodziców, dzieci, rodzeństwa lub innych krewnych pacjenta.

Jak rozumieć wynik?

Raport WES kliniczny Single nie jest samodzielną diagnozą. Jego celem jest identyfikacja i interpretacja wariantów genetycznych, które mogą wspierać diagnostykę chorób rzadkich, dziedzicznych, wieloukładowych lub trudnych do jednoznacznego wyjaśnienia wcześniejszymi badaniami.

Wynik powinien być interpretowany w kontekście objawów klinicznych, dokumentacji medycznej, wywiadu rodzinnego oraz dotychczasowych wyników badań. W przypadku wykrycia wariantu o potencjalnym znaczeniu klinicznym zalecana jest konsultacja z lekarzem lub genetykiem klinicznym.

Wynik ujemny

Oznacza, że w analizowanym zakresie nie wykryto raportowanych wariantów, które obecnie można jednoznacznie powiązać z obrazem klinicznym pacjenta. Wynik ujemny nie wyklucza jednak choroby genetycznej.

Wynik dodatni

Oznacza wykrycie wariantu, który może mieć znaczenie kliniczne. Taki wynik wymaga omówienia ze specjalistą i może wskazywać potrzebę dalszej diagnostyki, potwierdzenia wariantu lub badań rodzinnych.

Wariant o niepewnym znaczeniu

Wariant VUS oznacza zmianę, której znaczenie kliniczne nie jest obecnie jednoznaczne. Taki wynik zwykle wymaga ostrożnej interpretacji, obserwacji, danych rodzinnych lub reanalizy w przyszłości.

Raport powinien być traktowany jako element wspierający decyzje medyczne, a nie jako samodzielna diagnoza. Ostateczna interpretacja wyniku i decyzja dotycząca dalszego postępowania powinny być podejmowane indywidualnie przez lekarza, z uwzględnieniem objawów, wywiadu rodzinnego, dokumentacji medycznej i ograniczeń metody WES.

ACMG

Standardy interpretacji i analiza danych WES

WES kliniczny wymaga nie tylko sekwencjonowania DNA, ale także uporządkowanej interpretacji wariantów w oparciu o standardy, bazy danych i dane kliniczne pacjenta.

Jak oceniane są warianty wykryte w badaniu WES?

W badaniu WES kliniczny Single analiza nie kończy się na samym odczytaniu sekwencji DNA. W materiale genetycznym każdej osoby występują tysiące różnic sekwencyjnych, dlatego kluczowym etapem jest ich uporządkowanie, filtrowanie i ocena znaczenia klinicznego. Warianty są analizowane z wykorzystaniem zasad klasyfikacji ACMG/AMP, danych populacyjnych, baz klinicznych, wiedzy o zależnościach gen–choroba oraz informacji o objawach pacjenta.

ACMG nie jest pojedynczą bazą danych. To przede wszystkim zestaw standardów i rekomendacji stosowanych w genetyce klinicznej do klasyfikacji wariantów. Dzięki nim wykryte zmiany mogą być oceniane w sposób bardziej uporządkowany: jako patogenne, prawdopodobnie patogenne, warianty o niepewnym znaczeniu klinicznym, prawdopodobnie łagodne lub łagodne.

Standard ACMG/AMP

Umożliwia klasyfikację wariantów na podstawie wielu typów dowodów: częstości w populacji, danych klinicznych, przewidywanego wpływu na białko, dziedziczenia oraz zgodności z objawami pacjenta.

Lista genów ACMG SF

W określonych sytuacjach możliwa jest analiza genów rekomendowanych przez ACMG do raportowania tzw. wyników wtórnych, zgodnie z zakresem badania i świadomą zgodą pacjenta.

Dane kliniczne pacjenta

Objawy, wiek zachorowania, wcześniejsze wyniki badań i wywiad rodzinny pomagają ustalić, czy wykryty wariant może rzeczywiście wyjaśniać obraz kliniczny.

Bazy danych wykorzystywane w interpretacji wariantów

Interpretacja WES opiera się na porównaniu wykrytych wariantów z wieloma źródłami wiedzy. Poszczególne bazy pełnią różne funkcje: jedne pokazują, czy wariant był już wcześniej opisany u pacjentów, inne pomagają ocenić jego częstość w populacji, a kolejne porządkują zależność pomiędzy genem, chorobą i sposobem dziedziczenia.

ClinVar

Publiczna baza wariantów genetycznych i ich znaczenia klinicznego. Pomaga sprawdzić, czy dana zmiana była wcześniej raportowana oraz jak została sklasyfikowana przez laboratoria, ekspertów lub panele kliniczne.

gnomAD

Baza częstości wariantów w dużych populacjach. Jeżeli wariant jest częsty u osób z populacji ogólnej, zwykle przemawia to przeciwko jego roli jako przyczyny rzadkiej choroby monogenowej.

dbSNP

Baza znanych wariantów sekwencji DNA. Ułatwia identyfikację wariantu, jego nazewnictwo, numer referencyjny oraz porównanie z innymi zasobami bioinformatycznymi.

ClinGen

Zasób ekspercki służący ocenie zależności gen–choroba oraz wrażliwości genów na utratę lub zwiększenie liczby kopii. Jest szczególnie ważny przy ocenie genów i wariantów o znaczeniu klinicznym.

OMIM i Orphanet

Źródła wiedzy o genach, chorobach dziedzicznych, fenotypach, sposobach dziedziczenia oraz chorobach rzadkich. Pomagają powiązać wykryty wariant z możliwym obrazem klinicznym.

HPO i dane fenotypowe

Human Phenotype Ontology pozwala opisywać objawy pacjenta w sposób ustandaryzowany. Dzięki temu można lepiej dopasować geny i warianty do rzeczywistego obrazu klinicznego.

Ocena wariantów z wykorzystaniem platformy Geneyx

Analiza danych WES może być wspierana przez platformę Geneyx, która służy do bioinformatycznej analizy, adnotacji, filtrowania i interpretacji wariantów wykrytych w danych NGS. Platforma integruje wiele źródeł adnotacyjnych, umożliwia pracę na danych z badań eksomowych i genomowych, wspiera klasyfikację wariantów według kryteriów ACMG/ClinGen oraz pozwala tworzyć uporządkowane raporty kliniczne.

Geneyx nie zastępuje lekarza ani genetyka klinicznego. Jego wartość polega na tym, że pomaga uporządkować bardzo dużą ilość danych, wskazać warianty wymagające uwagi, porównać je z aktualnymi bazami wiedzy i ułatwić interpretację w kontekście objawów pacjenta.

Filtrowanie wariantów

Platforma pomaga odróżnić warianty częste i prawdopodobnie nieistotne od rzadkich zmian, które mogą wymagać dalszej interpretacji.

Priorytetyzacja fenotypowa

Dane o objawach pacjenta mogą być wykorzystane do wskazania genów i wariantów najlepiej pasujących do obrazu klinicznego.

Klasyfikacja ACMG

Geneyx wspiera ocenę kryteriów ACMG i ClinGen, co pomaga zachować spójność procesu interpretacji wariantów.

Możliwość reanalizy

Ponieważ wiedza medyczna i klasyfikacje wariantów zmieniają się w czasie, dane WES mogą być w przyszłości ponownie analizowane w świetle nowych informacji.

Ważne: Interpretacja WES jest procesem złożonym i zależy od jakości danych, zakresu badania, aktualnych baz wiedzy, informacji klinicznych oraz doświadczenia osoby interpretującej wynik. Platforma bioinformatyczna wspiera analizę, ale końcowa interpretacja wyniku powinna być odniesiona do sytuacji klinicznej pacjenta i omówiona z lekarzem lub genetykiem klinicznym.

 

Zobacz przykładowy raport badania WES

Przykładowy raport pokazuje, w jaki sposób prezentowany jest wynik badania Onkoprofil, interpretacja wykrytych wariantów oraz informacje wspierające zaplanowanie indywidualnej profilaktyki lub leczenia.

Raport ma charakter poglądowy. Ostateczny wynik badania powinien być zawsze interpretowany w kontekście wywiadu rodzinnego, historii zdrowia oraz konsultacji lekarskiej lub genetycznej.


Przykładowy raport

PDF otworzy się w nowej karcie

 

Jak wygląda realizacja badania WES kliniczny Single?

Proces realizacji badania został zaprojektowany tak, aby pacjent otrzymał czytelną informację o kolejnych etapach: od zamówienia, przez pobranie materiału, aż po sekwencjonowanie NGS, analizę bioinformatyczną i raport genetyczny.

1

Zamów badanie online

Wybierz badanie WES kliniczny Single i złóż zamówienie przez sklep Novazym. Po zakupie otrzymasz dalsze informacje dotyczące pobrania materiału, dokumentów oraz realizacji badania.

2

Pobranie próbki

Materiał do badania pobierany jest zgodnie z instrukcją — w punkcie partnerskim, placówce medycznej lub zgodnie z aktualną procedurą realizacji badania. Najczęściej materiałem jest krew obwodowa.

3

Sekwencjonowanie NGS

Próbka trafia do kontrolowanego procesu laboratoryjnego. W ramach badania wykonywane jest sekwencjonowanie całego eksomu, czyli analiza regionów kodujących genów człowieka.

4

Raport genetyczny

Otrzymujesz raport z interpretacją wykrytych wariantów genetycznych. Wynik powinien być omówiony z lekarzem lub genetykiem klinicznym i wykorzystany jako element dalszej diagnostyki.

Cały proces jest prosty, bezpieczny i zaprojektowany z myślą o Twojej wygodzie:

Wykonaj badanie WES

Dla kobiety, którą jesteś teraz – ciekawej, świadomej, gotowej zadbać o siebie. Dla tej, którą będziesz za 5, 10, 20 lat – silniejszej dzięki decyzjom, które podjęła wcześniej. By poczuć, że jesteś o krok do przodu. Bo czasem wystarczy jedno badanie, by przyszłość wyglądała spokojniej.

 

Kup teraz

Najczęstsze pytania


  • Jak długo trwa oczekiwanie na wynik?

    Raport z badania dostępny jest zwykle w ciągu do 30 dni roboczych od dostarczenia próbki do laboratorium. Czas realizacji może zależeć od jakości materiału, przebiegu analizy laboratoryjnej, zakresu oceny bioinformatycznej oraz konieczności pogłębionej interpretacji wykrytych wariantów.

  • Gdzie odbywa się pobranie próbki?

    Pobranie próbki krwi realizowane jest w jednym z punktów partnerskich. Przed złożeniem zamówienia warto sprawdzić, czy punkt pobrań dostępny jest w Twojej okolicy. Po zakupie badania pacjent otrzymuje informacje dotyczące dalszej procedury, dokumentów oraz sposobu pobrania materiału.

  • Czy WES kliniczny Single może być pomocny w diagnostyce neuroimmunologicznej lub kardiologicznej?

    Tak, w wybranych sytuacjach klinicznych WES kliniczny Single może wspierać diagnostykę pacjentów z objawami sugerującymi genetyczne podłoże zaburzeń neurologicznych, immunologicznych lub kardiologicznych. Dotyczy to m.in. podejrzenia pierwotnych niedoborów odporności, zespołów autozapalnych, nietypowych infekcji, zaburzeń regulacji odporności, kardiomiopatii, zaburzeń rytmu serca, omdleń o niejasnej przyczynie lub rodzinnego występowania nagłych incydentów sercowych. Wynik wymaga interpretacji przez lekarza w kontekście objawów pacjenta i dotychczasowej dokumentacji medycznej.

  • Czy wynik badania należy omówić z lekarzem lub genetykiem klinicznym?

    Tak. Wynik WES kliniczny Single powinien być omówiony z lekarzem lub genetykiem klinicznym, szczególnie jeśli raport wskazuje wariant patogenny, prawdopodobnie patogenny albo wariant o niepewnym znaczeniu klinicznym. Interpretacja wyniku wymaga odniesienia do objawów pacjenta, historii choroby, wywiadu rodzinnego oraz dotychczasowych badań.

  • Czy WES kliniczny wykonuje się raz na całe życie?

     

    Zazwyczaj badanie WES kliniczny wykonuje się jednorazowo, ponieważ materiał genetyczny człowieka zasadniczo nie zmienia się w ciągu życia. Oznacza to, że ponowne pobranie próbki i ponowne sekwencjonowanie zwykle nie są konieczne, jeśli badanie zostało wykonane prawidłowo i uzyskano dane dobrej jakości.

    Warto jednak pamiętać, że zmienia się wiedza medyczna. Wariant, którego znaczenie dziś jest niejasne lub nieistotne, może zostać lepiej opisany w przyszłości. Dlatego w uzasadnionych sytuacjach możliwa jest ponowna analiza już uzyskanych danych WES, szczególnie gdy pojawią się nowe objawy kliniczne, nowe informacje rodzinne albo nowe dane naukowe dotyczące określonych genów i wariantów.

    Powtórzenie samego badania może być rozważane wyjątkowo, np. gdy wcześniejsze dane były niewystarczającej jakości, zakres badania był ograniczony, potrzebna jest inna metoda diagnostyczna albo lekarz podejrzewa zmianę, której standardowy WES może nie wykryć.

  • Czy w WES klinicznym raportowane są warianty VUS i co to oznacza?

    Tak, w badaniu WES kliniczny Single mogą zostać opisane warianty o niepewnym znaczeniu klinicznym, określane jako VUS (ang. Variant of Uncertain Significance), jeżeli mają potencjalne znaczenie dla interpretacji wyniku w kontekście wskazań klinicznych, objawów pacjenta, wywiadu rodzinnego lub wybranego zakresu analizy.

    VUS oznacza zmianę w DNA, dla której obecnie nie ma wystarczających danych, aby jednoznacznie uznać ją za patogenną albo łagodną. Taki wariant nie jest samodzielnym rozpoznaniem choroby i nie powinien być podstawą decyzji medycznych bez konsultacji z lekarzem lub genetykiem klinicznym.

    Znaczenie wariantu VUS może zmienić się w przyszłości wraz z rozwojem wiedzy medycznej, pojawieniem się nowych danych w bazach wariantów, wynikami badań rodzinnych lub lepszym dopasowaniem wariantu do objawów pacjenta. Dlatego w wybranych sytuacjach lekarz może zalecić obserwację, badania u krewnych, dodatkową diagnostykę albo ponowną analizę danych WES w przyszłości.

  • Czy wynik ujemny WES wyklucza chorobę genetyczną?

    Nie. Wynik ujemny oznacza, że w analizowanym zakresie nie wykryto wariantu, który obecnie można jednoznacznie powiązać z objawami pacjenta lub zakresem badania. Nie wyklucza to całkowicie choroby genetycznej. Przyczyna może znajdować się poza regionami analizowanymi w WES, dotyczyć zmian trudnych do wykrycia tą metodą albo być jeszcze nieopisana w aktualnej wiedzy medycznej.

     

     

     

  • Czy WES kliniczny Single zastępuje inne badania genetyczne panelowe takie jak PCAD?

    Nie zawsze. WES kliniczny Single jest bardzo szerokim badaniem, ale nie zastępuje wszystkich metod diagnostyki genetycznej. W zależności od objawów lekarz może zalecić dodatkowo inne badania, np. kariotyp, mikromacierz, MLPA, badanie powtórzeń dynamicznych, badanie mitochondrialne, WGS lub badania celowane. WES jest szczególnie wartościowy wtedy, gdy obraz kliniczny jest złożony i nie wskazuje jednoznacznie jednego genu lub jednego wąskiego panelu.

  • Dlaczego przed badaniem ważne są informacje kliniczne pacjenta?

    Interpretacja wyniku WES zależy nie tylko od samej sekwencji DNA, ale również od objawów pacjenta, wieku wystąpienia choroby, dotychczasowych wyników badań oraz wywiadu rodzinnego. Te informacje pomagają ocenić, czy wykryty wariant może mieć znaczenie kliniczne. Im dokładniejsze dane kliniczne zostaną przekazane przed analizą, tym większa szansa na właściwe ukierunkowanie interpretacji wyniku.

Masz pytania dotyczące badania?

Skontaktuj się z nami – chętnie Ci pomożemy!






    Czy zapytanie dotyczy pacjenta czy lekarza?

    Informacje o badaniu: