Funkcjonalna ocena odpowiedzi cytokinowej
Profil cytokin po stymulacji ocenia, w jaki sposób komórki obecne w próbce krwi odpowiadają na kontrolowane pobudzenie laboratoryjne. W przeciwieństwie do oznaczeń niestymulowanych badanie nie ogranicza się do pomiaru cytokin krążących w chwili pobrania, lecz opisuje potencjalną zdolność komórek do ich wytwarzania.
Zakres obejmuje dziesięć mediatorów związanych z odpowiedzią zapalną oraz osiami Th1, Th2, Th17 i regulacją immunologiczną. Badanie ma charakter specjalistyczny i powinno być dobierane do określonego pytania klinicznego.
Wynik nie wskazuje samodzielnie rozpoznania choroby. Odpowiedź cytokinowa zależy między innymi od stanu klinicznego, liczby i składu komórek krwi, aktualnej infekcji, leków, czasu od pobrania oraz warunków transportu próbki.
Dziesięć cytokin ocenianych w jednym badaniu
| Grupa | Anality | Co opisuje ta część profilu? |
|---|---|---|
| Cytokiny zapalne | IL-1β, IL-6, IL-8/CXCL8, TNF-α | Odpowiedź związana z aktywacją zapalną i komunikacją pomiędzy komórkami odporności. |
| Oś Th1 | IL-2, IL-12, IFN-γ, TNF-α | Elementy odpowiedzi komórkowej. TNF-α uczestniczy także w szerszej odpowiedzi zapalnej. |
| Oś Th2 | IL-4 | Wybrany mediator związany z odpowiedzią typu Th2. Pojedyncza IL-4 nie stanowi pełnego immunofenotypu komórek Th2. |
| Oś Th17 | IL-17 | Wybrany mediator odpowiedzi Th17. Dokładna izoforma analitu powinna odpowiadać specyfikacji stosowanego testu. |
| Regulacja immunologiczna | IL-10 | Cytokina immunoregulacyjna ograniczająca część reakcji zapalnych. Nie jest bezpośrednim pomiarem liczby komórek Treg. |
Jak uporządkowany jest wynik?
Odpowiedź zapalna
IL-1β, IL-6, IL-8/CXCL8 i TNF-α opisują wybrane mechanizmy aktywacji zapalnej.
Odpowiedź typu Th1
IL-2, IL-12, IFN-γ i TNF-α tworzą funkcjonalny komponent odpowiedzi komórkowej.
Odpowiedź typu Th2
IL-4 jest oceniana jako wybrany mediator osi Th2 i wymaga interpretacji w kontekście klinicznym.
Odpowiedź typu Th17
IL-17 reprezentuje wybrany element osi Th17. Wynik nie określa bezpośrednio liczby komórek Th17.
IL-10 tworzy komponent immunoregulacyjny profilu. Jeżeli celem jest bezpośrednia ocena komórek T regulatorowych, Profil można uzupełnić odrębnym immunofenotypowaniem Treg/Th.
Profil przeznaczony do specjalistycznej diagnostyki uzupełniającej
Nawracające infekcje
Gdy specjalista chce rozszerzyć ocenę o funkcjonalną odpowiedź cytokinową, po wykonaniu podstawowej diagnostyki odporności.
Przewlekłe lub nawrotowe zapalenie
Jako badanie dodatkowe, gdy standardowe markery nie wyjaśniają w pełni obrazu klinicznego.
Atopia lub autoimmunizacja
W wybranych przypadkach do oceny komponentów Th1, Th2, Th17 i regulacji immunologicznej.
Ocena zmian w czasie
Przy powtarzanych badaniach prowadzonych według jednego protokołu i zleconych przez specjalistę.
Profil nie jest badaniem przesiewowym. Nie powinien być stosowany jako samodzielny „test odporności”, test rozpoznający autyzm lub ADHD ani badanie bezpośrednio potwierdzające zapalenie ośrodkowego układu nerwowego.
Dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi i objawami współistniejącymi
Badanie może być rozważane wyłącznie jako badanie pomocnicze u dzieci, u których oprócz zaburzenia neurorozwojowego występują przesłanki do konsultacji immunologicznej, na przykład nawracające lub nietypowe infekcje, nasilona atopia, objawy autoimmunologiczne, utrzymujące się odchylenia markerów zapalnych albo istotne dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
Badanie nie służy do rozpoznawania ASD lub ADHD. Jego możliwa przydatność dotyczy oceny współistniejącej odpowiedzi immunologicznej u odpowiednio zakwalifikowanego pacjenta.
Przed pobraniem u dziecka warto przekazać laboratorium informacje o aktualnej infekcji, gorączce, niedawnym szczepieniu, lekach przeciwzapalnych, steroidach, lekach immunomodulujących, alergiach oraz aktualnych objawach żołądkowo-jelitowych.
Świeża próbka i kontrolowany czas przedanalityczny
Kwalifikacja
Określenie pytania klinicznego i ocena, czy profil po stymulacji jest właściwym wyborem.
Pobranie krwi
Krew żylna pobierana przez personel medyczny do systemu wskazanego przez laboratorium.
Stymulacja i pomiar
Materiał poddawany jest kontrolowanej stymulacji, a następnie wykonywane są oznaczenia cytokin.
Raport
Wynik przedstawiany jest z opisem zastosowanego protokołu i ograniczeń interpretacyjnych.
Nie należy zamrażać pełnej krwi przed wykonaniem etapu stymulacji. Rodzaj probówki, wymagana objętość, temperatura i maksymalny czas dostarczenia muszą być potwierdzone przez laboratorium przed pobraniem.
Dwa różne rodzaje informacji
| Cecha | Profil cytokin po stymulacji | D875 — Profil zapalny |
|---|---|---|
| Główne pytanie | Jak komórki odpowiadają na kontrolowane pobudzenie? | Jakie stężenia wybranych mediatorów są obecne bez stymulacji? |
| Charakter badania | Funkcjonalny test ex vivo | Oznaczenie cytokin krążących i CRP |
| Materiał | Świeża krew pełna — system pobrania potwierdzany przed zleceniem | Surowica |
| Zakres | 10 cytokin | Profil zapalny z markerem uzupełniającym |
Zobacz także: D875 — Profil zapalny oraz pełną ofertę diagnostyki cytokin.
Najczęstsze pytania o profil
Czym profil po stymulacji różni się od zwykłego panelu cytokin?
Badanie obejmuje etap kontrolowanej stymulacji próbki. Jego celem jest ocena zdolności komórek do odpowiedzi, a nie wyłącznie pomiar stężenia cytokin krążących.
Czy profil oznacza komórki Treg?
Nie bezpośrednio. IL-10 jest częścią profilu immunoregulacyjnego, ale liczba i fenotyp komórek Treg wymagają osobnego immunofenotypowania cytometrycznego.
Czy badanie można wykonać podczas infekcji?
Aktywna infekcja może istotnie zmieniać wynik. Termin pobrania należy uzgodnić ze specjalistą i laboratorium.
Czy badanie można wykonać u dzieci?
Może być wykonywany u dzieci po kwalifikacji, z uwzględnieniem wymaganej objętości materiału, warunków transportu i sposobu interpretacji właściwego dla wieku.
Czy badanie rozpoznaje autyzm lub ADHD?
Nie. Jest to profil odpowiedzi immunologicznej i nie jest testem diagnostycznym zaburzeń neurorozwojowych.
Jak długo trwa realizacja?
Termin zależy od harmonogramu stymulacji i oznaczeń. Aktualny czas realizacji powinien zostać potwierdzony przez laboratorium przy zleceniu.
Skonsultuj wykonanie profilu cytokin po stymulacji
Przed pobraniem należy potwierdzić rodzaj probówki, wymaganą objętość krwi, termin dostarczenia i dostępny dzień wykonania etapu stymulacji. Przekaż również wiek pacjenta, najważniejsze objawy, aktualne infekcje i przyjmowane leki.
Dwa różne spojrzenia na odpowiedź immunologiczną
Profil po stymulacji pokazuje zdolność komórek do odpowiedzi, natomiast profil niestymulowany określa mediatory obecne w surowicy w chwili pobrania.
Profil cytokin po stymulacji
Funkcjonalna ocena wytwarzania cytokin przez komórki po kontrolowanym pobudzeniu laboratoryjnym.
- odpowiedź po stymulacji;
- komponenty Th1, Th2 i Th17;
- 10 cytokin w jednym profilu.
Profil zapalny – cytokiny niestymulowane
Ocena wybranych mediatorów krążących i CRP w surowicy, bez laboratoryjnej stymulacji komórek.
- IL-1β, IL-6 i IL-8/CXCL8;
- TNF-α i IL-10;
- CRP jako parametr uzupełniający.
Profil ocenia odpowiedź cytokinową po stymulacji, a nie tylko stężenie mediatorów obecnych w krążeniu w chwili pobrania.
Skonsultuj zakres badaniaPotwierdź warunki pobrania przed wizytą
Podaj wiek pacjenta, cel badania, najważniejsze objawy, przyjmowane leki i miejscowość pobrania. Laboratorium potwierdzi rodzaj materiału, probówkę, wymagany czas transportu oraz dostępny termin wykonania.